พฤติกรรมทำร้ายตัวเองโดยไม่รู้ตัว เช่น ข่วนหรือจิกตัวเอง

พฤติกรรมทำร้ายตัวเองหรือที่เรียกว่า “Self-Harm” เป็นการกระทำที่บุคคลทำต่อร่างกายของตัวเองโดยไม่ตั้งใจที่จะฆ่าตัวตาย แต่เป็นการระบายอารมณ์หรือความเครียดในรูปแบบหนึ่ง พฤติกรรมเหล่านี้มักจะเกิดขึ้นเมื่อคนๆ หนึ่งรู้สึกเจ็บปวดจากภายในและไม่สามารถจัดการกับความรู้สึกได้ดี โดยการทำร้ายตัวเองเช่น ข่วนหรือจิกตัวเอง เป็นวิธีหนึ่งที่บุคคลใช้เพื่อให้ตนเองรู้สึกควบคุมหรือทำให้ความเจ็บปวดทางอารมณ์บรรเทาลง

การทำร้ายตัวเองอาจดูเหมือนเป็นการกระทำที่ไม่มีความสำคัญในบางครั้ง แต่จริงๆ แล้วมันอาจเป็นสัญญาณของปัญหาทางจิตใจที่ต้องการการช่วยเหลืออย่างเร่งด่วน หากเราสังเกตเห็นพฤติกรรมเหล่านี้ในตัวเองหรือคนใกล้ตัว เราควรให้ความสำคัญและพยายามหาทางช่วยเหลืออย่างเหมาะสม

1. สาเหตุของพฤติกรรมทำร้ายตัวเอง

พฤติกรรมทำร้ายตัวเองมักเกิดจากหลายสาเหตุที่เกี่ยวข้องกับสภาวะจิตใจและความเครียด เช่น

• ความเครียดสะสม ความเครียดที่สะสมจากการเผชิญกับปัญหาหรือความกดดันในชีวิตประจำวัน สามารถนำไปสู่พฤติกรรมทำร้ายตัวเอง
• ความรู้สึกไม่ควบคุมชีวิต เมื่อบุคคลรู้สึกว่าไม่สามารถควบคุมสถานการณ์ในชีวิตได้ พวกเขาอาจหาทางระบายความรู้สึกนั้นออกมาโดยการทำร้ายตัวเอง
• ปัญหาทางอารมณ์หรือจิตใจ บุคคลที่มีปัญหาทางอารมณ์ เช่น โรคซึมเศร้า, โรควิตกกังวล หรือการบาดเจ็บทางจิตใจ อาจทำร้ายตัวเองเป็นวิธีหนึ่งในการรับมือกับความรู้สึกเหล่านั้น
• ความรู้สึกผิดหรือการลงโทษตัวเอง บางครั้งพฤติกรรมทำร้ายตัวเองอาจเกิดจากการรู้สึกผิดหรือความรู้สึกที่ตัวเองไม่คู่ควรกับความรักหรือการยอมรับจากผู้อื่น

2. วิธีที่พบบ่อยในการทำร้ายตัวเอง

พฤติกรรมทำร้ายตัวเองสามารถแสดงออกในรูปแบบต่างๆ โดยบางครั้งบุคคลอาจไม่รู้ตัวหรือไม่ตั้งใจที่จะทำร้ายตัวเองมากเกินไป

• การข่วนหรือจิกตัวเอง บางคนอาจข่วนหรือจิกผิวหนังของตัวเองเมื่อรู้สึกเครียดหรือวิตกกังวล เพื่อให้ความเจ็บปวดทางกายช่วยลดความเจ็บปวดทางอารมณ์
• การตัดตัวเอง การใช้ของมีคม เช่น มีดหรือกรรไกร ตัดร่างกายเพื่อสร้างบาดแผลในช่วงที่รู้สึกเศร้าเสียใจ
• การกัดหรือตีตัวเอง การทำร้ายตัวเองในรูปแบบของการกัดหรือการตีตัวเองโดยไม่ตั้งใจจะฆ่าตัวตาย แต่เพื่อระบายอารมณ์

3. พฤติกรรมทำร้ายตัวเองมีผลกระทบต่อสุขภาพจิต

การทำร้ายตัวเองอาจดูเหมือนวิธีที่ช่วยบรรเทาความเจ็บปวดทางอารมณ์ แต่ในความเป็นจริงมันสามารถทำให้ปัญหาทางจิตใจแย่ลงและมีผลกระทบที่รุนแรงต่อสุขภาพจิตของบุคคลในระยะยาว พฤติกรรมเหล่านี้อาจทำให้บุคคลรู้สึกหมดหนทาง และนำไปสู่ปัญหาทางอารมณ์และจิตใจที่รุนแรงขึ้น เช่น

• เพิ่มความรู้สึกผิด การทำร้ายตัวเองอาจทำให้บุคคลรู้สึกผิดในภายหลัง และอาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพจิตที่มากขึ้น
• ความสัมพันธ์ที่ไม่ดี การทำร้ายตัวเองอาจทำให้บุคคลรู้สึกโดดเดี่ยว หรือไม่สามารถสร้างความสัมพันธ์ที่มีสุขภาพดีได้
• การเพิ่มความเครียด พฤติกรรมทำร้ายตัวเองอาจเพิ่มความเครียดและทำให้ความรู้สึกแย่ลงในระยะยาว

4. วิธีการจัดการกับพฤติกรรมทำร้ายตัวเอง

หากคุณหรือคนใกล้ตัวเริ่มมีพฤติกรรมทำร้ายตัวเอง สิ่งสำคัญคือต้องได้รับการช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญในด้านสุขภาพจิต เช่น จิตแพทย์หรือนักบำบัด พวกเขาจะสามารถช่วยคุณหาวิธีที่เหมาะสมในการจัดการกับความเครียดหรืออารมณ์ที่เกิดขึ้น

• พูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญ การพูดคุยกับจิตแพทย์หรือนักบำบัดทางจิตใจช่วยให้บุคคลสามารถแสดงออกและเข้าใจต้นเหตุของพฤติกรรมได้
• การทำกิจกรรมที่ช่วยลดความเครียด การฝึกสมาธิ, โยคะ, การออกกำลังกาย หรือการทำกิจกรรมที่ชอบสามารถช่วยบรรเทาความเครียดและความวิตกกังวลได้
• สร้างเครือข่ายการสนับสนุน การมีเพื่อนหรือครอบครัวที่เข้าใจและพร้อมช่วยเหลือ สามารถช่วยให้บุคคลรู้สึกไม่โดดเดี่ยวและได้รับการสนับสนุนที่ดี

5. วิธีช่วยเหลือจากครอบครัวและเพื่อน

หากคุณพบเห็นคนใกล้ตัวมีพฤติกรรมทำร้ายตัวเอง การช่วยเหลือพวกเขาอย่างมีความเข้าใจและไม่ตัดสินเป็นสิ่งสำคัญ ควรพูดคุยเกี่ยวกับความรู้สึกของพวกเขาและช่วยให้พวกเขาหาทางออกที่เหมาะสม

การแนะนำให้พวกเขาไปพบจิตแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญทางสุขภาพจิตจะเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ช่วยให้พวกเขาได้รับการดูแลที่เหมาะสม

เขียน/เรียบเรียง โดย: ClinicInsights.asia