นัดหมายปรึกษาจิตแพทย์เรื่องโรคซึมเศร้ามีขั้นตอนอะไรบ้าง สำหรับคนที่เริ่มรู้สึกว่าใจไม่ไหวแล้ว
หลายคนเริ่มรู้สึกว่าตัวเองกำลังไม่ไหวแล้ว แต่ยังไม่กล้า […]
พ่อแม่ทุกคนย่อมสังเกตพฤติกรรมของลูกอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะเรื่อง “พัฒนาการด้านการสื่อสารและการเข้าสังคม” เป็นตัวบ่งชี้สำคัญว่าลูกกำลังเติบโตอย่างสมวัยหรือไม่ แต่ถ้าลูก “ไม่สบตา” กับพ่อแม่เวลาคุยด้วย หรือ “พูดช้ากว่าเด็กวัยเดียวกัน” พ่อแม่หลายคนก็อดกังวลไม่ได้ว่า…ลูกกำลังมีสัญญาณของ “ออทิสติก” หรือเปล่า?
ออทิสติกคืออะไร?
ออทิสติก (Autism Spectrum Disorder – ASD) คือ ภาวะพัฒนาการทางระบบประสาทที่มีผลต่อพฤติกรรม การสื่อสาร และการเข้าสังคม โดยมีอาการที่หลากหลายและแตกต่างกันไปในแต่ละคน ถูกเรียกว่า “กลุ่มอาการออทิสติก” มากกว่าเป็นโรคเดียวแบบตรงไปตรงมา เด็กออทิสติกไม่ได้ “ผิดปกติ” แต่พวกเขา “รับรู้และตอบสนองต่างจากเรา”
สัญญาณเตือนออทิสติกในเด็กเล็ก
เด็กบางคนอาจแค่พัฒนาช้าชั่วคราว แต่บางกรณีอาจเป็นสัญญาณเบื้องต้นของออทิสติก โดยสัญญาณที่ควรระวัง อาการเหล่านี้ไม่จำเป็นต้องมีครบทุกข้อ แต่หากสังเกตเห็นมากกว่า 2-3 ข้อร่วมกัน และเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ได้แก่
- ไม่สบตา หรือสบตาได้น้อยมาก
- ไม่ตอบสนองเมื่อถูกเรียกชื่อ
- พูดช้ากว่าเด็กวัยเดียวกัน หรือไม่พูดเลย
- ไม่เล่นเลียนแบบ เช่น เล่นของเล่นเป็นบทบาท
- ชอบเล่นซ้ำ ๆ เช่น หมุนล้อรถ เล่นของอย่างเดิมตลอด
- ไม่ชี้นิ้วบอกสิ่งที่สนใจ
- ไม่สนใจคนรอบข้างหรือไม่เล่นกับเด็กอื่น
- มีปฏิกิริยารุนแรงต่อเสียงหรือสิ่งแวดล้อม เช่น กลัวเสียงเครื่องดูดฝุ่นมากเกินไป
พูดช้า ไม่สบตา ออทิสติกจริงไหม?
เด็กบางคนที่พูดช้าอาจมีสาเหตุจากปัญหาด้านการได้ยิน เช่น หูอื้อ หูอักเสบ หรืออาจเป็นเพียง “พัฒนาการล่าช้า” ชั่วคราว สามารถกระตุ้นและฝึกฝนให้ทันเพื่อนได้ เด็กบางคนที่มีพฤติกรรมไม่สบตา อาจเกิดจากความเขินอายหรือบุคลิกเฉพาะตัว ไม่ใช่เพราะเป็นออทิสติกเสมอไป
หากสงสัยว่าอาจเป็นออทิสติก ควรทำอย่างไร?
- เริ่มจากประเมินพฤติกรรมเบื้องต้น ด้วยแบบประเมินพัฒนาการ เช่น M-CHAT (สำหรับเด็กเล็ก) ที่สามารถปรึกษาแพทย์เพื่อขอประเมินได้
- พาไปพบกุมารแพทย์หรือจิตแพทย์เด็กและวัยรุ่น เพื่อรับการวินิจฉัยและคำแนะนำที่ถูกต้อง
- เริ่มกระบวนการกระตุ้นพัฒนาการทันที เพราะยิ่งเริ่มเร็ว โอกาสในการพัฒนาและเรียนรู้ทักษะใหม่ ๆ จะยิ่งมากขึ้น
การดูแลที่ถูกต้อง ช่วยลูกเติบโตอย่างมั่นใจ เด็กออทิสติกสามารถมีคุณภาพชีวิตที่ดี มีความสุข และประสบความสำเร็จในแบบของตัวเองได้ หากได้รับการดูแลและเข้าใจจากครอบครัวตั้งแต่เนิ่น ๆ ไม่ว่าลูกจะพูดช้าหรือไม่สบตา สิ่งสำคัญที่สุดคือ “สายตาและหัวใจของพ่อแม่” ที่พร้อมจะเข้าใจและปรับตัวไปกับลูกในทุกช่วงวัย
เขียน/เรียบเรียง โดย: ClinicInsights.asia
