โรงพยาบาลราชวิถี เผยนวัตกรรมเทคโนโลยีการพิมพ์ 3 มิติ เพื่อการรักษาและพัฒนาการแพทย์

การผ่าตัดหรือการรักษาโรคที่ซับซ้อน มักมาพร้อมกับความกังวลทั้งจากแพทย์และผู้ป่วย ไม่ว่าจะเป็นโรคในช่องปาก กระดูกใบหน้า หรือลักษณะโครงสร้างที่ผิดปกติ และความแม่นยำของการวางแผนรักษาจึงมีความหมายอย่างยิ่ง ที่โรงพยาบาลราชวิถีได้เลือกนำเครื่องมือใหม่ คือ การพิมพ์สามมิติ เข้ามาช่วยลดความเสี่ยง และเพิ่มโอกาสให้ผลลัพธ์เป็นไปอย่างเหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย

ความเป็นมาและ เหตุผลที่เลือกเทคโนโลยีนี้

โรงพยาบาลราชวิถี เริ่มนำเทคโนโลยีการพิมพ์ 3 มิติ มาใช้งานตั้งแต่ปี 2565 จนถึงปัจจุบัน มีผู้ป่วยกว่า 568 ราย ที่ได้รับประโยชน์จากนวัตกรรมนี้ในหลากหลายแผนก เหตุผลหลักของการนำมาใช้ ได้แก่

• ให้ผู้ป่วยเห็นภาพจำลองก่อนการรักษา ทำให้เข้าใจขั้นตอนต่าง ๆ ได้ชัดเจน
• เพิ่มความแม่นยำในการวางแผนผ่าตัดหรือรักษา โดยปรับแบบได้ตรงกับสภาพร่างกายผู้ป่วย
• ลดความเสี่ยงจากขั้นตอนที่อาจเกิดข้อผิดพลาด เช่น ผ่าตัดผิดจุด หรือต้องแก้ไขซ้ำ
• สนับสนุนการเรียนการสอนสำหรับแพทย์ประจำบ้านและนักศึกษาแพทย์ ด้วยโมเดลที่จับต้องได้

การประยุกต์ใช้งานในแผนกต่าง ๆ

ที่โรงพยาบาลราชวิถีมีการใช้เทคโนโลยีนี้ในหลายสาขาแพทย์อย่างน่าสนใจ เช่น 

• ทันตกรรม ใช้ในการรักษาผู้ป่วยเพดานโหว่ (จำนวนตัวอย่าง 375 ราย) โดยพิมพ์อุปกรณ์เฉพาะสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย

• โสต ศอ นาสิก / ศัลยกรรมใบหน้า-ขากรรไกร ใช้ในเคสผ่าตัดมะเร็งกระดูกใบหน้า ขากรรไกร หรือผู้ที่มีอุบัติเหตุรุนแรง (จำนวนตัวอย่าง 75 ราย)
• ศัลยกรรมหัวใจและทรวงอก / ออร์โธปิดิกส์ ใช้ในการเตรียมการผ่าตัด โดยพิมพ์โมเดลอวัยวะหรือโครงสร้างที่ต้องผ่าตัด เพื่อให้แพทย์ได้วางแผนล่วงหน้า

ประโยชน์หลักที่ผู้ป่วยและแพทย์ได้รับ

• ผู้ป่วยรู้สึก มั่นใจขึ้น เพราะเห็นว่าขั้นตอนเป็นอย่างไร และเข้าใจตรงกับแพทย์
• แพทย์สามารถออกแบบรักษาให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละคน อิงจากโมเดลจริง ทำให้มีโอกาสสำเร็จสูงขึ้น
• ลดระยะเวลาในการฟื้นตัว เนื่องจากการวางแผนที่ดี ความแม่นยำช่วยให้การรักษาไม่ล่าช้า
• สำหรับการเรียนการสอน โมเดลสามมิติช่วยให้เข้าใจโครงสร้างซับซ้อนโดยไม่ต้องรอเคสจริง

สิ่งที่ควรทราบสำหรับผู้จะเข้ารับบริการ

เทคโนโลยีนี้จะมีความก้าวหน้า แต่ผู้ที่จะได้รับการพิมพ์สามมิติมีข้อควรระวังและทำความเข้าใจ เช่น

• โมเดลที่พิมพ์เป็น ต้นแบบ เพื่อการวางแผน ไม่ได้หมายความว่าการรักษาไม่มีความเสี่ยง
• ต้องมีการสอบถามแพทย์ว่าโมเดลพิมพ์ครอบคลุมรายละเอียดใดบ้าง และใช้ในขั้นใดของการรักษา
• ผู้ป่วยควรสอบถามว่า “จะมีโมเดลสามมิติสำหรับเคสของฉันหรือไม่ และมีต้นทุนอะไรเพิ่มเติมหรือไม่”
• เทคโนโลยีจะช่วยได้มาก แต่การดูแลหลังผ่าตัดและมาตรฐานการรักษายังคงเป็นสิ่งสำคัญ

มุมมองอนาคตของการพิมพ์สามมิติในโรงพยาบาล มีแนวโน้มร่วมมือกับหน่วยงานอื่น ๆ เพื่อพัฒนาต่อยอดด้านนวัตกรรม 3 มิติ ในอนาคต อาจได้เห็นการใช้วัสดุพิมพ์ที่ชีวภาพสามารถใช้กับร่างกายได้จริง หรือการพิมพ์โครงสร้างสำหรับปลูกถ่ายอวัยวะเฉพาะบุคคล ซึ่งจะเปิดโอกาสให้การรักษาเฉพาะบุคคล (personalised medicine) มีบทบาทมากขึ้น

เขียน/เรียบเรียง โดย : ClinicInsights.asia