JETRO ชี้อุปสรรคขวางเทคโนโลยีการแพทย์ญี่ปุ่นบุกตลาดไทย พร้อมเผยยุทธศาสตร์ขยายโอกาสใหม่ในภูมิภาค

ประเทศไทยจะเป็น “ศูนย์กลางทางการแพทย์ของอาเซียน” และมีศักยภาพสูงในการรองรับเทคโนโลยีการแพทย์สมัยใหม่ แต่รายงานล่าสุดจากองค์การส่งเสริมการค้าต่างประเทศของญี่ปุ่น หรือ JETRO (Japan External Trade Organization) ได้เปิดเผยว่า บริษัทเทคโนโลยีการแพทย์ญี่ปุ่นจำนวนมากยังคงประสบปัญหาในการเข้ามาลงทุนและขยายตลาดในไทย

ตลาดที่ญี่ปุ่นมองว่าน่าสนใจที่สุดในอาเซียน

JETRO พบว่า ประเทศไทยเป็นหนึ่งใน 3 ประเทศหลักในเอเชียที่บริษัทญี่ปุ่นต้องการลงทุนด้านการแพทย์มากที่สุด รองจากสิงคโปร์และเวียดนาม โดยมีจุดเด่นด้านโครงสร้างพื้นฐานทางการแพทย์ที่ได้มาตรฐานสากล โรงพยาบาลเอกชนขนาดใหญ่จำนวนมาก และบุคลากรทางการแพทย์ที่มีศักยภาพสูง ไทยยังมีนโยบาย “เศรษฐกิจชีวภาพ–หมุนเวียน–สีเขียว (BCG Model)” ซึ่งสนับสนุนให้เกิดการใช้เทคโนโลยีสุขภาพและนวัตกรรมเพื่อการดูแลผู้สูงอายุ (Aging Society) สอดคล้องกับทิศทางการลงทุนของบริษัทญี่ปุ่นในกลุ่มเทคโนโลยีสุขภาพ เช่น อุปกรณ์ช่วยฟื้นฟูผู้สูงวัย หุ่นยนต์ดูแลผู้ป่วย และระบบวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพด้วย AI

อุปสรรคหลัก 4 ประการที่เทคโนโลยีญี่ปุ่นต้องเผชิญในไทย

1. ข้อจำกัดด้านกฎระเบียบและการรับรองผลิตภัณฑ์

บริษัทญี่ปุ่นจำนวนมากระบุว่า ขั้นตอนการขึ้นทะเบียนอุปกรณ์การแพทย์ในไทยยังมีความซับซ้อน ใช้เวลานาน และต้องผ่านหลายหน่วยงาน ซึ่งแตกต่างจากระบบในญี่ปุ่นที่มี “ช่องทางเร่งรัดสำหรับนวัตกรรมใหม่” (Fast Track) สิ่งนี้ทำให้เทคโนโลยีที่ต้องอาศัยการอัปเดตซอฟต์แวร์หรืออัลกอริทึม AI เป็นระยะ ๆ ไม่สามารถเข้ามาทำตลาดได้อย่างรวดเร็ว

2. ช่องว่างด้านข้อมูลทางการแพทย์ (Data Gap)

เทคโนโลยีการแพทย์ยุคใหม่ของญี่ปุ่นส่วนใหญ่ต้องใช้ “ข้อมูลสุขภาพขนาดใหญ่ (Big Data)” เพื่อพัฒนาอัลกอริทึมการวิเคราะห์ แต่ในไทย ระบบการจัดเก็บและแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างโรงพยาบาลยังไม่เป็นหนึ่งเดียว การขาดฐานข้อมูลสุขภาพแบบเปิด (Open Health Data) ทำให้บริษัทต่างชาติไม่สามารถเชื่อมต่อระบบของตนเข้ากับโรงพยาบาลไทยได้โดยตรง ซึ่งกลายเป็นอุปสรรคสำคัญต่อการนำระบบ AI Diagnosis, Smart Imaging หรือ Remote Monitoring มาใช้งานจริง

3. ข้อจำกัดด้านบุคลากรเทคนิค

ไทยจะมีบุคลากรทางการแพทย์จำนวนมาก แต่ยังขาดผู้เชี่ยวชาญที่เข้าใจเทคโนโลยีขั้นสูง เช่น ระบบ AI, Machine Learning และ IoT ด้านสุขภาพ ทำให้การนำเทคโนโลยีญี่ปุ่นเข้ามาใช้งานจริงต้องอาศัยทีมจากญี่ปุ่นมาดำเนินการติดตั้งและดูแล JETRO ระบุว่า ปัญหานี้ทำให้ต้นทุนการลงทุนในไทยสูงขึ้น และลดความต่อเนื่องของการให้บริการหลังการขาย

4. ความแตกต่างทางวัฒนธรรมองค์กร

บริษัทญี่ปุ่น มีรูปแบบการดำเนินงานที่เน้นมาตรฐานสูงและขั้นตอนละเอียด ในขณะที่โรงพยาบาลไทยโดยเฉพาะภาคเอกชนต้องการระบบที่ “ใช้งานง่ายและรวดเร็ว” จึงเกิดช่องว่างในการประสานงานและการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์ตลาดไทยโดยตรง JETRO แนะนำว่าบริษัทญี่ปุ่นควร “สร้างทีมพัฒนาท้องถิ่น” ในไทย เพื่อทำความเข้าใจพฤติกรรมการใช้งานและบริบทของบุคลากรแพทย์ไทยให้ลึกซึ้งมากขึ้น

ยุทธศาสตร์ใหม่ของญี่ปุ่นในการขยายตลาดเทคโนโลยีสุขภาพ

มีอุปสรรคหลายด้าน แต่ JETRO ยืนยันว่า ญี่ปุ่นยังคงมองไทยเป็น “ฐานสำคัญของอุตสาหกรรมการแพทย์ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้” และกำลังวางยุทธศาสตร์ใหม่ 3 ด้านหลักในการขยายตลาด ได้แก่

1. สร้างพันธมิตรกับโรงพยาบาลและสตาร์ตอัพไทย

บริษัทญี่ปุ่นจะเน้นการ “ร่วมลงทุนหรือร่วมวิจัย” กับหน่วยงานไทย เช่น โรงพยาบาลเอกชน มหาวิทยาลัยการแพทย์ และสตาร์ตอัพด้าน HealthTech เพื่อทดสอบเทคโนโลยีจริงในพื้นที่ โดยเฉพาะในด้านการวินิจฉัยด้วย AI, Telemedicine และระบบวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพ

2. พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานข้อมูลสุขภาพร่วม (Health Data Platform)

JETRO ผลักดันแนวคิด “ASEAN Health Data Corridor” เพื่อสร้างระบบเชื่อมโยงข้อมูลสุขภาพระหว่างประเทศในภูมิภาค ซึ่งจะช่วยให้บริษัทญี่ปุ่นเข้าถึงข้อมูลเพื่อการพัฒนาเทคโนโลยีทางการแพทย์ได้ถูกต้องและสอดคล้องกับกฎหมายท้องถิ่น

ประเทศไทยถูกมองว่าเป็นประเทศนำร่องในโครงการนี้ เนื่องจากมีความพร้อมด้านระบบดิจิทัลและโรงพยาบาลขนาดใหญ่ที่ใช้เทคโนโลยี IT มานาน

3. ตั้งศูนย์นวัตกรรมทางการแพทย์ญี่ปุ่นในไทย

ภายในปี 2026 ญี่ปุ่นมีแผนจัดตั้ง “Japan Medical Innovation Center – Thailand Hub” ในเขตอีอีซี (EEC) เพื่อเป็นศูนย์กลางการวิจัย พัฒนา และทดสอบผลิตภัณฑ์ก่อนเข้าสู่ตลาดอาเซียน โดยจะเน้นเทคโนโลยี 3 กลุ่มหลัก ได้แก่

• อุปกรณ์ฟื้นฟูสุขภาพ (Rehabilitation Robotics)
• การแพทย์แม่นยำ (Precision Medicine)
• ระบบตรวจวินิจฉัยอัจฉริยะด้วย AI

สำหรับญี่ปุ่น การก้าวข้ามความท้าทายในไทย คือโอกาสทองที่จะขยายสู่ตลาดเอเชียทั้งภูมิภาค สำหรับไทย นี่คือจุดเริ่มต้นของการยกระดับระบบสาธารณสุขให้เทียบเท่ามาตรฐานโลก ด้วยเทคโนโลยีที่ผสานความแม่นยำและความใส่ใจในมนุษย์

เขียน/เรียบเรียงโดย: ClinicInsights.asia