มะเร็งปากมดลูก เกิดขึ้นได้ แม้ไม่เคยมีเพศสัมพันธ์

เข้าใจใหม่เกี่ยวกับโรคที่หลายคนคิดว่าไกลตัว มะเร็งปากมดลูกเป็นโรคที่คนส่วนใหญ่เข้าใจว่ามีสาเหตุจากการติดเชื้อ HPV ซึ่งติดต่อผ่านการมีเพศสัมพันธ์ จึงทำให้หลายคนโดยเฉพาะวัยรุ่นหรือผู้หญิงที่ยังไม่มีเพศสัมพันธ์ รู้สึกว่าไม่จำเป็นต้องสนใจหรือเข้ารับการตรวจคัดกรอง แต่ความจริงแล้ว แม้ไม่เคยมีเพศสัมพันธ์ ก็ยังมีโอกาสเป็นมะเร็งปากมดลูกได้เช่นกัน

ทำไมถึงเกิดได้ แม้ไม่มีเพศสัมพันธ์

การติดเชื้อ HPV เป็นปัจจัยหลักที่ทำให้เกิดมะเร็งปากมดลูกก็จริง แต่ยังมีอีกหลายปัจจัยที่อาจนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงของเซลล์บริเวณปากมดลูก และพัฒนาไปเป็นมะเร็งในได้ แม้ในคนที่ไม่มีประวัติเกี่ยวกับเพศสัมพันธ์ เช่น

• การสัมผัส HPV ผ่านทางอื่นที่ไม่ใช่เพศสัมพันธ์โดยตรง เช่น การใช้ผ้าอนามัยร่วมกันหรือของใช้ส่วนตัวที่ไม่สะอาดในบางกรณี
• ความผิดปกติของเซลล์ที่เกิดจากพันธุกรรม
• ภูมิคุ้มกันที่อ่อนแอ เช่น ผู้ที่มีโรคเรื้อรัง หรือใช้ยากดภูมิ
• ภาวะอักเสบเรื้อรังของปากมดลูก
• สารเคมีหรือยาบางชนิดที่กระตุ้นให้เซลล์เปลี่ยนแปลง

อาการของมะเร็งปากมดลูกที่อาจไม่แสดงชัดในระยะเริ่มต้น

ในช่วงแรก มะเร็งปากมดลูกมักไม่มีอาการ แต่เมื่อเข้าสู่ระยะที่เซลล์เริ่มเปลี่ยนแปลงผิดปกติ อาจพบอาการต่อไปนี้

• มีตกขาวผิดปกติ มีกลิ่น หรือมีเลือดปน
• เลือดออกระหว่างรอบเดือน หรือหลังหมดประจำเดือน
• ปวดหน่วงท้องน้อยแบบเรื้อรัง
• มีเลือดออกหลังทำกิจกรรม เช่น ออกกำลังกาย แม้ไม่ได้มีเพศสัมพันธ์
• ปัสสาวะขัด หรือถ่ายอุจจาระลำบาก หากโรคลุกลาม

ตรวจคัดกรองไวได้ผลดี แม้ไม่มีเพศสัมพันธ์

แม้ไม่เคยมีเพศสัมพันธ์ ก็สามารถตรวจ Pap smear ได้เช่นกัน โดยสามารถใช้เครื่องมือชนิดพิเศษที่เหมาะกับผู้หญิงกลุ่มนี้ และควรพูดคุยกับแพทย์ก่อนรับการตรวจ สิ่งสำคัญที่สุดของโรคนี้คือ หากตรวจพบเร็ว สามารถรักษาได้ง่ายและมีโอกาสหายสูง แม้จะไม่มีอาการก็ตาม โดยวิธีตรวจที่นิยม ได้แก่

• Pap smear เป็นการเก็บเซลล์จากปากมดลูกเพื่อตรวจหาความผิดปกติ
• HPV DNA test ตรวจหาเชื้อ HPV ที่มีความเสี่ยงสูง
• Colposcopy หากมีผลผิดปกติจากการตรวจเบื้องต้น แพทย์จะใช้กล้องขยายเพื่อตรวจโดยตรง

การป้องกันที่ผู้หญิงทุกวัยควรรู้

• รับวัคซีน HPV ก่อนมีเพศสัมพันธ์จะป้องกันได้ดีที่สุด แต่แม้เคยมีแล้วก็ยังควรฉีด
• หลีกเลี่ยงการใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น เช่น กางเกงชั้นใน ผ้าอนามัย
• ใส่ใจสุขอนามัยบริเวณอวัยวะเพศ
• ตรวจคัดกรองตามคำแนะนำแม้ไม่มีอาการหรือประวัติสัมพันธ์

ชื่อยาที่ใช้รักษาหากได้รับการวินิจฉัยในระยะลุกลาม

• Cisplatin ยามาตรฐานที่ใช้ควบคู่กับการฉายแสง
• Paclitaxel + Carboplatin ใช้ในผู้ป่วยที่อยู่ในระยะลุกลาม
• Bevacizumab ยาที่ใช้ในบางกรณีเพื่อยับยั้งการสร้างหลอดเลือดในเซลล์มะเร็ง

ผู้หญิงที่คิดว่าไกลตัวมะเร็งปากมดลูกไม่ใช่โรคของผู้หญิงที่มีเพศสัมพันธ์เท่านั้น แต่คือโรคที่ผู้หญิงทุกคนมีโอกาสเป็นได้ หากมีปัจจัยเสี่ยงบางอย่าง แม้จะไม่เคยมีเพศสัมพันธ์ก็ไม่ได้แปลว่าจะปลอดภัยจากโรคนี้ การตรวจคัดกรองไวหรือการเลือกฉีดวัคซีน HPV เพื่อป้องกันจึงเป็นสิ่งที่ควรทำอย่างสม่ำเสมอ พร้อมทั้งดูแลตัวเองอย่างเหมาะสมตั้งแต่วันนี้ จะช่วยลดความเสี่ยงและให้โอกาสในการดูแลสุขภาพได้ดีที่สุด

เขียน/เรียบเรียงโดย: ClinicInsights.asia