ฉายแสงรักษามะเร็งส่งผลกับผิวหนังแค่ไหน

การฉายแสง (Radiation Therapy) เป็นหนึ่งในวิธีรักษามะเร็งที่ใช้พลังงานจากรังสีเข้าไปทำลายเซลล์มะเร็งโดยตรง ถึงแม้ว่าจะมีประสิทธิภาพในการควบคุมโรค แต่ก็อาจมีผลข้างเคียงต่อเนื้อเยื่อปกติรอบๆ บริเวณที่ฉายแสงได้ หนึ่งในผลกระทบที่พบได้บ่อยคือการเปลี่ยนแปลงของผิวหนัง

ผลกระทบของการฉายแสงต่อผิวหนัง

การฉายแสงทำให้เซลล์ผิวหนังบริเวณที่ได้รับรังสีเกิดการอักเสบและเปลี่ยนแปลงได้หลายรูปแบบ 

• ผิวหนังแดงขึ้น คล้ายโดนแดดเผา
• ผิวแห้ง ลอก หรือรู้สึกคัน
• เกิดตุ่มน้ำพองในบางกรณี
• ผิวคล้ำขึ้นหรือมีสีไม่สม่ำเสมอ
• ความยืดหยุ่นของผิวลดลงเมื่อฉายแสงในระยะยาว

อาการเหล่านี้มักเริ่มเกิดภายใน 1-2 สัปดาห์หลังเริ่มฉายแสง และมีความรุนแรงแตกต่างกันไปตามปริมาณรังสีที่ได้รับ พื้นที่ที่ฉายแสง และการตอบสนองของร่างกายแต่ละคน

ผิวหนังจะฟื้นตัวได้ไหม

ส่วนใหญ่แล้วผิวหนังสามารถฟื้นตัวได้หลังจากสิ้นสุดการฉายแสงภายในไม่กี่สัปดาห์ถึงไม่กี่เดือน อาการแดง บวม หรือลอกจะค่อยๆ ดีขึ้น แต่ในบางกรณีอาจมีผลกระทบระยะยาว เช่น ผิวบริเวณนั้นบางลง หรือมีรอยคล้ำถาวรได้บ้าง

วิธีดูแลผิวหนังระหว่างและหลังฉายแสง

• ทาครีมบำรุงผิวที่แพทย์แนะนำเป็นประจำ เพื่อช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นและลดการอักเสบ
• หลีกเลี่ยงการใช้สบู่แรงๆ หรือผลิตภัณฑ์ที่มีน้ำหอมและแอลกอฮอล์
• งดการขัดผิวหรือเกาผิวบริเวณที่ฉายแสง
• ใส่เสื้อผ้านุ่ม เบา ระบายอากาศได้ดี เพื่อลดการเสียดสี
• ปกป้องผิวจากแสงแดด ด้วยเสื้อแขนยาว หรือครีมกันแดดที่อ่อนโยน

เมื่อไหร่ควรปรึกษาแพทย์

หากมีอาการเหล่านี้ ควรแจ้งแพทย์ทันที

• ผิวลอกเป็นแผ่นใหญ่ ตุ่มน้ำพอง หรือแผลเปิด
• มีอาการเจ็บแสบผิดปกติ
• ผิวมีการติดเชื้อ เช่น บวมแดงมาก มีหนอง หรือมีไข้ร่วมด้วย

ผิวสวยได้ แม้ผ่านการรักษา

แม้ว่าการฉายแสงจะมีผลข้างเคียงกับผิวหนัง แต่หากดูแลตัวเองอย่างเหมาะสม ร่วมกับการติดตามอาการกับทีมแพทย์อย่างใกล้ชิด ก็สามารถช่วยให้ผิวฟื้นตัวได้ดีและลดความเสี่ยงของผลกระทบระยะยาวได้

เขียน/เรียบเรียง โดย: ClinicInsights.asia