ผลข้างเคียงจากการลบรอยสัก เรื่องจริงที่ต้องระวัง (ไม่ได้มีแค่เจ็บ!)

ลบแล้วผิวจะเหมือนเดิมไหม? นี่คือสิ่งที่ทุกคนคาดหวังครับ แต่ในความเป็นจริง การเอาพลังงานความร้อนหรือแรงดันสูงๆ ยิงลงไปในผิว ย่อมเกิด “ปฏิกิริยาตอบสนอง (Side Effects)” เป็นเรื่องปกติ

แต่! เส้นแบ่งบางๆ ระหว่าง “อาการปกติที่เดี๋ยวก็หาย” กับ “ความผิดพลาดที่ทิ้งรอยแผลเป็น” มันอยู่ตรงไหน? วันนี้ผมจะมากางตำราแพทย์ให้ดูครับว่า อาการแบบไหนที่คุณต้องเจอแน่ๆ และอาการแบบไหนที่เป็นสัญญาณอันตราย!

อาการปกติ (ไม่ต้องตกใจ เดี๋ยวก็หาย)

นี่คือปฏิกิริยาทางกายภาพที่เกิดขึ้นได้ 90% ของเคสครับ ถือเป็นสัญญาณว่า “เลเซอร์กำลังทำงาน”

1. ปรากฏการณ์ผิวขาวโพลน (Frosting Effect)

• อาการ ทันทีที่ยิงเลเซอร์ ผิวบริเวณรอยสักจะเปลี่ยนเป็นสีขาวโพลนหรือสีเทาๆ ทันที
• สาเหตุ เกิดจากก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่ถูกปลดปล่อยออกมาจากการระเบิดของเม็ดสีใต้ผิว
• ระยะเวลา จะหายไปเองภายใน 15-30 นาทีหลังทำ นี่คือเรื่องปกติมากครับ ไม่ใช่ผิวไหม้

2. อาการบวมแดงและจุดเลือดออก (Redness & Pinpoint Bleeding)

• อาการ ผิวรอบๆ บวมตุ่ยๆ เหมือนมดกัด และอาจมีจุดเลือดซึมเล็กๆ (เหมือนรอยเข็ม)
• สาเหตุ แรงกระแทกของเลเซอร์ทำให้เส้นเลือดฝอยเล็กๆ แตก
• ระยะเวลา อาการบวมจะยุบลงใน 1-2 วัน รอยแดงอาจอยู่ต่อ 3-5 วัน

3. ตุ่มน้ำพอง (Blisters) ** พบบ่อยใน Q-Switched **

• อาการ มีถุงน้ำใสๆ หรือถุงเลือดพองขึ้นมาทับรอยสัก (คล้ายแผลพุพองโดนความร้อน)
• สาเหตุ เกิดจากความร้อนสะสมใต้ผิวหนัง (Thermal Damage) มักเจอในเครื่องรุ่นเก่า หรือคนที่มีรอยสักแน่นๆ
• การดูแล “ห้ามเจาะ ห้ามแกะ เด็ดขาด!” เพราะน้ำข้างในคือตัวช่วยสมานแผล ปล่อยให้มันแห้งและฝ่อไปเอง (ใช้เวลา 3-7 วัน) ถ้าเจาะ = เสี่ยงติดเชื้อทันที

ผลข้างเคียงที่ต้องระวัง (เกิดจากความผิดพลาด)

กลุ่มนี้มักเกิดจาก 3 สาเหตุหลัก แพทย์ใช้พลังงานแรงเกินไป, เครื่องมือไม่ได้มาตรฐาน, หรือการดูแลหลังทำที่ไม่ดีพอ

1. รอยด่างขาว (Hypopigmentation) * ฝันร้ายคนผิวคล้ำ *

• อาการ รอยสักหายไป แต่ได้ “วงสีขาว” มาแทน เหมือนเอาสีขาวมาระบายทับ
• สาเหตุ เลเซอร์ไปทำลาย “เม็ดสีเมลานิน” (เม็ดสีผิวธรรมชาติ) ตายไปด้วย มักเกิดจากการใช้พลังงานสูงเกินไปในคนผิวคล้ำ หรือใช้เครื่องผิดประเภท
• ความเสี่ยง “อาจถาวร” กู้คืนยากมาก ต้องใช้เวลาหลายเดือนหรือเป็นปีเพื่อให้สีผิวกลับมา หรือบางทีไม่กลับมาเลย

2. รอยคล้ำหลังเลเซอร์ (Hyperpigmentation – PIH)

• อาการ แทนที่จะจางลง รอยสักกลับดูดำขึ้น หรือมีปื้นสีน้ำตาลล้อมรอบ
• สาเหตุ ผิวอักเสบแล้วไปโดนแดดจัดๆ ทันที หรือร่างกายผลิตเม็ดสีออกมาปกป้องตัวเองมากเกินไป
• การแก้ไข ทายาลดรอยดำและกันแดดอย่างหนัก อาการนี้มักจะหายได้เองแต่ใช้เวลานาน (3-6 เดือน)

3. แผลเป็นนูน (Keloids/Hypertrophic Scars)

• อาการ เนื้อเยื่อแข็งๆ นูนขึ้นมาตามลายรอยสักเดิม
• สาเหตุ เกิดจากการยิงที่รุนแรงจนกินลึกถึงชั้นหนังแท้ส่วนลึก (Deep Dermis) หรือคนไข้แกะเกาสะเก็ดแผล
• ความเสี่ยง แก้ไขยากมาก อาจต้องฉีดสเตียรอยด์รักษาตลอดชีวิต

ป้องกันยังไง? ไม่ให้หน้าพัง

เพื่อให้การลบรอยสักปลอดภัยที่สุด นี่คือ Safety Checklist ครับ

1. เลือกเครื่องให้เหมาะกับผิว
   • ถ้าคุณผิวคล้ำ (คนไทยส่วนใหญ่) PicoWay (1064 nm) คือคำตอบที่ปลอดภัยที่สุด เพราะมันจับเม็ดสีดำได้ดีโดยไม่ทำร้ายเม็ดสีผิว
   • เลี่ยง Q-Switched เครื่องจีนราคาถูก เพราะพลังงานไม่เสถียร เสี่ยงเบิร์นสูง
2. Test Spot ก่อนเสมอ
   • ถ้าคุณไม่มั่นใจ หรือมีประวัติแพ้ง่าย ขอให้หมอยิงทดสอบจุดเล็กๆ ดูก่อนสัก 1-2 สัปดาห์ ว่าผิวคุณเกิดคีลอยด์หรือรอยด่างขาวไหม
3. อย่าใจร้อนเร่งหมอ
   • “หมอคะ เอาแรงๆ เลย อยากหายไวๆ” <– ห้ามพูดคำนี้เด็ดขาด!
   • การยิงแรงเกินลิมิตผิว ไม่ได้ทำให้หายไว แต่ทำให้เกิดแผลเป็น การค่อยๆ ลบทีละชั้น ปลอดภัยกว่าเสมอ
4. วินัยหลังทำ
   • เลเซอร์ทำหน้าที่ 50% อีก 50% อยู่ที่การดูแลของคุณครับ ห้ามโดนน้ำใน 24 ชม. แรก และห้ามแกะสะเก็ดคือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ต้องทำตาม

ผลข้างเคียงเป็นสิ่งที่ “เลี่ยงได้” หรือ “ผ่อนหนักเป็นเบาได้” ครับ

• อาการบวม แดง ตกสะเก็ด คือเรื่องปกติ ยอมรับและดูแลมัน
• รอยด่างขาว แผลเป็น คือเรื่องผิดปกติ ป้องกันได้ด้วยการเลือกคลินิกที่ใช้เครื่องแท้ และแพทย์ที่มีประสบการณ์ (เช่น Dr. TATTOF, Nititham Clinic, Yanhee)

จำไว้เสมอครับว่า “Slow is Smooth, Smooth is Fast” ช้าแต่ชัวร์ ดีกว่ารีบแล้วได้แผลเป็นมาแทนรอยสักครับ