แพนิคกับโรคหัวใจต่างกันยังไง ทำไมถึงมักถูกเข้าใจผิด

โรคแพนิค (Panic Disorder) เป็นความผิดปกติทางจิตใจกลุ่มโรควิตกกังวล ผู้ป่วยจะมีอาการตื่นตระหนกเฉียบพลันโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน หัวใจเต้นแรง เหงื่อออก ตัวสั่น หายใจถี่ หรือรู้สึกเหมือนกำลังจะตาย อาการเกิดขึ้นเร็วและรุนแรง ทำให้ผู้ป่วยกลัวว่าจะเป็นอันตรายถึงชีวิต

โรคหัวใจ คืออะไร

โรคหัวใจ เป็นความผิดปกติของโครงสร้างหรือการทำงานของหัวใจ เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ โรคกล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแรง หรือภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ อาการของโรคหัวใจอาจเกิดขึ้นเรื่อย ๆ หรือรุนแรงเป็นบางครั้ง โดยมีปัจจัยกระตุ้นจากสุขภาพร่างกายจริง ๆ เช่น หลอดเลือดตีบตันหรือหัวใจทำงานหนักเกินไป

อาการที่คล้ายกันจนสับสน

ด้วยความที่อาการทั้งสองโรค มาแบบเฉียบพลันและน่ากลัว ผู้ป่วยจำนวนมากจึงเข้าใจผิดว่าตัวเองเป็นโรคหัวใจ ทั้งที่แท้จริงแล้วอาจเป็นแพนิค

• เจ็บหรือแน่นหน้าอก
• หัวใจเต้นแรงหรือเต้นไม่สม่ำเสมอ
• เหงื่อออก มือสั่น
• หายใจถี่หรือรู้สึกหายใจไม่พอ
• วิงเวียน หน้ามืด

จุดต่างที่ควรสังเกต

1. ระยะเวลาอาการ
   • แพนิค มักเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วใน 5–10 นาที และค่อย ๆ ทุเลาลงภายในไม่เกิน 30 นาที
   • โรคหัวใจ อาการแน่นหน้าอกอาจคงอยู่นานกว่า และสัมพันธ์กับการออกแรง
2. ปัจจัยกระตุ้น
   • แพนิค เกิดขึ้นได้แม้อยู่เฉย ๆ หรือในสถานการณ์กดดัน
   • โรคหัวใจ เกิดเมื่อออกกำลังกาย ยกของหนัก หรือหลังทานอาหารมาก
3. ความรู้สึกที่ตามมา
   • แพนิค หลังอาการหาย ผู้ป่วยมักกังวลว่าจะเกิดขึ้นอีก และหลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่คิดว่าเป็นตัวกระตุ้น
   • โรคหัวใจ อาการขึ้นอยู่กับสภาพร่างกาย และไม่ได้เกิดจากความวิตกกังวลโดยตรง

ทำไมมักถูกเข้าใจผิด

1. อาการทางกายชัดเจน

ผู้ป่วยแพนิคมักมีอาการเหมือนโรคหัวใจจริง ๆ เช่น เจ็บหน้าอกหรือใจสั่น

2. ความกลัวตาย

ความคิดว่าจะเสียชีวิตทันทีทำให้ผู้ป่วยเชื่อว่าเป็นโรคหัวใจมากกว่าความผิดปกติทางจิตใจ

3. ขาดความเข้าใจ

โรคแพนิคยังถูกมองว่าเป็น “โรคใจสู้ไม่พอ” หรือ “คิดมาก” ทำให้ไม่ได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง

4. มีโอกาสเกิดร่วมกัน

บางคนเป็นทั้งโรคหัวใจและโรคแพนิคพร้อมกัน ซึ่งยิ่งทำให้แยกยาก

แนวทางการวินิจฉัย

• การตรวจร่างกายและหัวใจ เช่น ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) หรือการทดสอบสมรรถภาพหัวใจ
• การประเมินด้านจิตใจ โดยจิตแพทย์หรือจิตวิทยาคลินิก เพื่อหาสัญญาณโรคแพนิค
• การวินิจฉัยที่ถูกต้องต้องอาศัยทั้งแพทย์โรคหัวใจและจิตแพทย์ร่วมกัน

วิธีการรักษา

โรคแพนิค

• จิตบำบัด โดยเฉพาะ CBT ช่วยให้ผู้ป่วยเข้าใจวงจรความคิดและอาการ
• ยารักษา เช่น SSRIs หรือยาคลายกังวล
• การฝึกหายใจและผ่อนคลาย ลดการกระตุ้นระบบประสาท

โรคหัวใจ

• การใช้ยา เช่น ยาลดความดัน ยาลดไขมัน
• การเปลี่ยนพฤติกรรม เช่น ควบคุมอาหาร ออกกำลังกาย
• การผ่าตัดหรือหัตถการ หากมีหลอดเลือดตีบรุนแรง

อาการแน่นหน้าอก ใจสั่น หรือหายใจไม่อิ่ม อาจมาจากได้ทั้ง โรคแพนิคและโรคหัวใจ แม้จะคล้ายกัน แต่ที่มาของโรคต่างกันโดยสิ้นเชิง สิ่งสำคัญคือไม่ควรละเลย หากมีอาการบ่อย ควรพบแพทย์เพื่อตรวจทั้งด้านร่างกายและจิตใจ การเข้าใจความแตกต่างจะช่วยให้ไม่สับสน และได้รับการรักษาที่เหมาะสม ทันเวลา และปลอดภัย

เขียน/เรียบเรียง โดย: ClinicInsights.asia