วิกฤติสุขภาพในไทย คนเกือบครึ่งมีน้ำหนักเกิน โรค NCDs พุ่งอย่างน่าห่วง

ประเทศไทยกำลังเผชิญกับสถานการณ์ด้านสุขภาพที่น่าเป็นห่วง เมื่อผลสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกายครั้งที่ 7 (พ.ศ. 2567-2568) พบว่า คนไทยอายุ 15 ปีขึ้นไปเกือบ 45% หรือประมาณ 27.4 ล้านคน อยู่ในภาวะ “น้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน” เป็นตัวชี้วัดสำคัญของกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ที่กำลังกระจายตัวอย่างรวดเร็วในสังคมไทย

สถานการณ์ NCDs ในไทย

ผลสำรวจยังชี้ว่า คนไทยมีอัตราเป็นโรคเบาหวาน 10.6% หรือประมาณ 6.1 ล้านคน และเป็นโรคความดันโลหิตสูง 29.5% หรือประมาณ 17.5 ล้านคน ที่น่ากังวลคือ พบว่ามีผู้ป่วยเบาหวานที่ยังไม่รู้ตัวถึง 27% และผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ไม่รู้ตัวถึง 48% ซึ่งเป็นช่องว่างใหญ่ของระบบสาธารณสุขไทย นอกจากนี้ ข้อมูลงานวิจัยย้ำว่าภาวะน้ำหนักเกิน อ้วนคือหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงหลักของ NCDs เช่น โรคเบาหวาน โรคหัวใจ และโรคไตเรื้อรัง 

กลุ่มวัยทำงานและเยาวชนกำลังเป็นเป้าหมาย

ที่น่าเป็นห่วงคือ แนวโน้มพบในกลุ่มวัยเยาวชนและวัยทำงานมากขึ้น โดยเฉพาะผู้ที่อายุต่ำกว่า 40 ปีมีความเสี่ยงสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งอาจทำให้เริ่มป่วยด้วยโรค NCDs เร็วขึ้นกว่าเดิม

ปัจจัยเสี่ยงที่เร่งให้สถานการณ์แย่ลง

• พฤติกรรมลดกิจกรรมทางกาย (คนไทยจำนวนมากไม่ได้ออกกำลังกายอย่างเพียงพอ)
• พฤติกรรมบริโภคอาหารที่มีพลังงานสูง ไขมัน / น้ำตาล / โซเดียมมากเกิน และผัก-ผลไม้ไม่เพียงพอ
• การสูบบุหรี่ ดื่มสุรา ซึ่งพบอัตราสูงในกลุ่มวัยรุ่นและวัยทำงาน
• ความรู้เรื่องสุขภาพยังไม่ครอบคลุม เช่น การตรวจคัดกรองโรคอย่างเบาหวาน-ความดันในกลุ่มอายุน้อยน้อยเกินไป

ทำไมจึงต้องเร่งดำเนินการ

หากปล่อยไว้นาน การที่ประชากรมีน้ำหนักเกินมาก จะส่งผลให้เกิดโรค NCDs ในวัยที่ยังทำงานอยู่ ทำให้เกิดภาระค่าใช้จ่ายทั้งต่อตัวบุคคลและระบบสาธารณสุข อีกทั้งอาจส่งผลต่อศักยภาพการทำงานของประเทศในระยะยาว ประเทศไทยยังอยู่ในสถานะ “off track” หรือมีโอกาสสูงที่จะไม่บรรลุเป้าหมายตัวชี้วัดด้านสุขภาพของ World Health Organization (WHO) บางด้าน เช่น ลดอัตราโรคอ้วนและเบาหวาน

แนวทางการจัดการ ให้คนไทยกลับมามีสุขภาพดี

1. คัดกรองกลุ่มเสี่ยงได้เร็วขึ้น 

โดยไม่รอจนมีอายุมาก เช่น ลดอายุเริ่มคัดกรองต่ำลง 

2. ปรับพฤติกรรมสุขภาพ 

หลีกเลี่ยงอาหารหวาน มัน เค็ม เพิ่มการออกกำลังกายสม่ำเสมอ และลดการบริโภคแอลกอฮอล์

3. บูรณาการข้อมูลฐาน (Data-Driven Policy) 

ใช้ข้อมูลสุขภาพประชาชนเพื่อกำหนดยุทธศาสตร์ให้ตรงจุดและทันสถานการณ์

4. ประชาสัมพันธ์และให้ความรู้ 

เน้นกลุ่มวัยรุ่น-วัยทำงาน ซึ่งมีแนวโน้มเสี่ยงสูง และสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการออกกำลังกายและเลือกอาหารที่ดี

ตัวเลขที่ว่า “คนไทยเกือบครึ่งมีน้ำหนักเกินหรืออ้วน” ไม่ใช่แค่สถิติ แต่เป็นสัญญาณเตือนที่บ่งชี้ว่า โรค NCDs กำลังก่อตัวอย่างเงียบๆ ในสังคมไทย หากไม่มีมาตรการที่ตรงจุดและเร่งด่วน ประเทศอาจเผชิญภาระด้านสุขภาพและเศรษฐกิจอย่างหนัก แต่เรายังมีโอกาสเปลี่ยนแปลงได้ เริ่มที่ตัวเราเอง ตั้งแต่วันนี้ ด้วยการดูแลสุขภาพอย่างจริงจัง และสนับสนุนให้สังคมไทยมีสุขภาพดีขึ้นร่วมกันค่ะ

เขียน/เรียบเรียง โดย: ClinicInsights.asia