รักษารากฟันเจ็บไหม ขั้นตอนเป็นอย่างไร

“รักษารากฟันเจ็บไหม?” หรือ “ต้องฉีดยาหลายเข็มไหม?” จริง ๆ แล้ว การรักษารากฟันในปัจจุบันไม่ได้เจ็บน่ากลัวอย่างที่คิด และยังเป็นการช่วยยืดอายุการใช้งานของฟันซี่นั้นให้ได้นานที่สุด โดยไม่ต้องถอน วันนี้เรามาทำความเข้าใจกันว่า รักษารากฟันคืออะไร? เจ็บแค่ไหน? ทำไมต้องทำ? และแต่ละขั้นตอนต้องเจอกับอะไรบ้าง

รักษารากฟันคืออะไร?

การรักษารากฟัน (Root Canal Treatment) คือกระบวนการรักษาเมื่อโพรงประสาทฟันหรือลึกถึงรากฟันมีการอักเสบหรือติดเชื้อ เช่น จากฟันผุทะลุลงลึก หรือฟันที่ได้รับแรงกระแทกจนตาย การรักษารากฟันจะเป็นการนำเนื้อเยื่อที่ติดเชื้อออก แล้วทำความสะอาดรากฟัน ปิดผนึกให้แน่น และอุดฟันหรือใส่ครอบฟันเพื่อให้ใช้งานต่อได้

อาการแบบไหนที่อาจต้องรักษารากฟัน?

หากมีอาการเหล่านี้ควรรีบพบทันตแพทย์ เพื่อพิจารณาว่าควร “รักษาราก” หรือมีแนวทางอื่นที่เหมาะสมกว่า

• ปวดฟันรุนแรงโดยไม่มีเหตุชัดเจน
• ปวดตอนกัด หรือเคี้ยวแล้วเจ็บ
• ฟันโยกหรือกดแล้วรู้สึกเสียวลึก ๆ
• ฟันเปลี่ยนสีคล้ำ
• มีตุ่มหนองหรือน้ำเหลืองไหลบริเวณเหงือก
• ฟันผุจนเป็นรูลึก หรือเคยรักษาแล้วไม่ได้ผล

สาเหตุที่ต้องรักษารากฟัน

หากปล่อยไว้อาจลุกลามไปกระดูกและเหงือก เสี่ยงฟันหลุด หรือกลายเป็น “ฟันที่ต้องถอน” ได้ในที่สุด

• ฟันผุทะลุโพรงประสาทฟัน
• เคยอุดฟันหรือรักษาฟันหลายครั้งแล้วติดเชื้อ
• ฟันร้าวจากอุบัติเหตุหรือแรงกัด
• ฟันที่เคยผ่านการทำครอบแล้วมีการติดเชื้อซ้ำ

รักษารากฟันเจ็บไหม?

ในขั้นตอนรักษารากฟัน แพทย์จะฉีดยาชาเฉพาะที่ก่อนเริ่มรักษา ทำให้ในระหว่างทำจะไม่มีความรู้สึกเจ็บเลย อาจรู้สึกตึง ๆ หรือเสียวบ้างในบางจังหวะ แต่โดยรวมถือว่า “ทนได้สบาย” หลังทำ อาจมีอาการปวดเมื่อยหรือระบมเล็กน้อยใน 1–2 วันแรก ซึ่งสามารถบรรเทาได้ด้วยยาแก้ปวดทั่วไปที่แพทย์สั่ง และจะค่อย ๆ ดีขึ้น

ขั้นตอนรักษารากฟันเป็นอย่างไร?

การรักษารากฟันใช้เวลาหลายครั้ง ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของรากและระดับการติดเชื้อ โดยขั้นตอนทั่วไปแบ่งออกเป็น 4 ช่วงหลัก ๆ ดังนี้

1. ตรวจวินิจฉัยและ X-ray

แพทย์จะตรวจลักษณะฟัน อาการปวด และใช้ภาพ X-ray ช่วยประเมินความลึกของการติดเชื้อ ตำแหน่งของรากฟัน และแนวทางการรักษา

2. ฉีดยาชาและเปิดโพรงฟัน

เมื่อแน่ใจแล้วว่าต้องรักษาราก แพทย์จะฉีดยาชาบริเวณฟันนั้น และเริ่มกรอฟันเปิดโพรงเข้าไปที่ประสาทฟัน

3. ทำความสะอาดและขยายราก

แพทย์จะใช้เครื่องมือพิเศษทำความสะอาดโพรงรากฟัน ขจัดเนื้อเยื่อที่อักเสบ เชื้อแบคทีเรีย และเศษต่าง ๆ จากนั้นล้างด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อ

4. อุดรากฟันและปิดผิวฟัน

เมื่อแน่ใจว่าโพรงฟันสะอาดและแห้งสนิทแล้ว แพทย์จะใช้วัสดุอุดเฉพาะ (gutta percha) อุดรากฟัน ป้องกันเชื้อกลับเข้ามาใหม่ แล้วปิดฟันด้วยวัสดุอุดหรือใส่ครอบฟัน เพื่อให้ฟันใช้งานต่อได้ปกติ

รักษารากฟันต้องทำกี่ครั้ง?

• ฟันหน้าหรือรากเดียว ประมาณ 1–2 ครั้ง
• ฟันกราม (หลายราก) 2–3 ครั้ง หรือมากกว่านั้น แต่บางกรณีที่ไม่มีการติดเชื้อรุนแรง อาจทำเสร็จในครั้งเดียวได้เช่นกัน

หลังรักษารากต้องดูแลอะไรเป็นพิเศษ?

• หลีกเลี่ยงการเคี้ยวของแข็งบริเวณฟันซี่นั้นจนกว่าจะใส่ครอบ
• แปรงฟันปกติ และใช้ไหมขัดฟันทำความสะอาด
• ทานยาแก้ปวดและยาฆ่าเชื้อให้ครบตามที่แพทย์สั่ง
• กลับไปตรวจตามนัดเพื่อดูการหายของเนื้อฟัน
• หากมีอาการปวดบวมมากผิดปกติ ให้รีบกลับมาพบทันตแพทย์ทันที

ครอบฟันหลังรักษารากฟัน จำเป็นไหม?

แนะนำให้ใส่ เพราะฟันที่ผ่านการรักษารากแล้วจะ “ไม่มีประสาท” และมักเปราะกว่าฟันปกติ เพื่อป้องกันฟันแตกจากแรงเคี้ยว การใส่ ครอบฟัน (Crown) จะช่วยยืดอายุฟันซี่นั้นให้อยู่ได้อีกหลายปีโดยเฉพาะฟันกราม หรือฟันที่ใช้บดเคี้ยวแรง ๆ การใส่ครอบถือว่าสำคัญมาก

ค่าใช้จ่ายในการรักษารากฟัน

ราคาจะแตกต่างกันตามตำแหน่งและความยากง่าย แนะนำให้สอบถามราคากับคลินิกหรือโรงพยาบาลก่อนทำ โดยเฉลี่ยอยู่ประมาณ

• ฟันหน้ารากเดียว 3,000–6,000 บาท
• ฟันกรามหลายราก 7,000–12,000 บาท
• ครอบฟันหลังรักษาราก 6,000–15,000 บาท

รักษารากฟันเจ็บไหม? ไม่เจ็บเท่าความกลัว  ด้วยเทคโนโลยีทันตกรรมปัจจุบัน การรักษารากฟันสามารถทำได้อย่างปลอดภัย เจ็บน้อย หรือแทบไม่เจ็บเลยในระหว่างทำ ยิ่งรีบมารักษาเร็วเท่าไหร่ ก็ยิ่งลดความเสี่ยงที่จะต้องถอนฟัน และช่วยให้ฟันซี่นั้นอยู่กับเราไปได้นานที่สุด อย่าปล่อยให้อาการปวดฟันเรื้อรังรบกวนชีวิตเลยนะคะ
เขียน/เรียบเรียง โดย: ClinicInsights.asia