มะเร็งโพรงจมูก มักพบในผู้ชายมากกว่าจริงหรอ?

มะเร็งโพรงจมูกเป็นโรคที่ไม่ได้พบได้ทั่วไปในทุกภูมิภาค แต่ในพื้นที่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะในจีนตอนใต้ ฮ่องกง มาเลเซีย และไทย มีอัตราการพบสูงกว่าค่าเฉลี่ยโลก จากสถิติหลายแหล่งพบว่า ผู้ป่วยมะเร็งโพรงจมูกส่วนใหญ่เป็นเพศชายมากกว่าเพศหญิงอย่างมีนัยสำคัญ ทำให้หลายคนสงสัยว่าสาเหตุอยู่ที่พฤติกรรมหรือพันธุกรรม บทความนี้จะพาไปดูว่าเพศชายเสี่ยงมากกว่าจริงหรือไม่ และเพราะเหตุใด

มะเร็งโพรงจมูกคืออะไร

มะเร็งโพรงจมูก (Nasopharyngeal Carcinoma – NPC) เป็นมะเร็งที่เกิดบริเวณผนังด้านหลังของโพรงจมูกใกล้คอด้านบน จุดเริ่มต้นของโรคมักไม่แสดงอาการเด่นชัด ทำให้การวินิจฉัยมักเกิดในระยะที่โรคลุกลามแล้ว

มักพบในผู้ชายมากกว่าจริงหรือไม่

ข้อมูลจากองค์การอนามัยโลก (WHO) และสถาบันวิจัยมะเร็งในเอเชียแปซิฟิกแสดงให้เห็นว่า

• เพศชายมีโอกาสเป็นมะเร็งโพรงจมูกมากกว่าเพศหญิงในอัตราเฉลี่ย 2:1
• ในบางประเทศอัตรานี้สูงถึง 3:1 โดยเฉพาะในกลุ่มประชากรจีนตอนใต้หรือเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
• สาเหตุของความต่างนี้ยังไม่ชัดเจนทั้งหมด แต่เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับปัจจัยต่อไปนี้

ทำไมผู้ชายจึงเสี่ยงมากกว่า

1. พฤติกรรมเสี่ยงบางอย่างพบมากในเพศชาย

เช่น การสูบบุหรี่ การสัมผัสควันพิษ หรือฝุ่นละอองจากการทำงานในโรงงาน เป็นปัจจัยที่ทำให้เยื่อบุทางเดินหายใจเกิดการอักเสบเรื้อรัง ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ในโพรงจมูก

2. พฤติกรรมการรับประทานอาหารบางประเภท

โดยเฉพาะอาหารหมักดองหรืออาหารที่มีไนโตรซามีน เช่น ปลาเค็ม เนื้อรมควัน ที่เชื่อมโยงกับความเสี่ยงของมะเร็งโพรงจมูกในกลุ่มประชากรเอเชีย และพบว่าผู้ชายมักรับประทานอาหารกลุ่มนี้มากกว่าผู้หญิง

3. ความแตกต่างด้านภูมิคุ้มกันหรือฮอร์โมน

บางการศึกษาชี้ว่าเพศชายอาจมีการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันต่อไวรัส Epstein–Barr (EBV) ที่ต่างจากเพศหญิง โดยไวรัส EBV มีความเกี่ยวข้องกับมะเร็งโพรงจมูกอย่างใกล้ชิด

ไวรัส EBV 

ไวรัส Epstein–Barr เป็นไวรัสชนิดเดียวกับที่ทำให้เกิดโรค mononucleosis หรือ “ไข้จูบ” แต่ในบางกรณีไวรัสนี้สามารถฝังตัวในเซลล์เยื่อบุโพรงจมูกและก่อให้เกิดมะเร็งได้ โดยเฉพาะในกลุ่มที่มีพันธุกรรมอ่อนไหวหรือมีการกระตุ้นจากปัจจัยภายนอกซ้ำ ๆ

อาการที่ควรเฝ้าระวัง

• แน่นจมูกข้างเดียวเรื้อรัง
• มีเลือดออกจากจมูก
• หูอื้อหรือมีเสียงในหูข้างเดียว
• คลำพบก้อนที่คอ
• ปวดศีรษะเรื้อรังบริเวณขมับ
• มองเห็นภาพซ้อน หรือกล้ามเนื้อหน้าเบี้ยว

แนวทางการวินิจฉัยมะเร็งโพรงจมูก

• ตรวจร่างกายและคลำก้อนบริเวณคอ
• ส่องกล้องโพรงจมูก
• ตัดชิ้นเนื้อ เพื่อวินิจฉัยแน่ชัด
• ตรวจเลือดหาแอนติบอดีต่อ EBV
• CT scan หรือ MRI เพื่อดูการลุกลา

มะเร็งโพรงจมูกเป็นโรคที่พบได้บ่อยในบางพื้นที่ของเอเชีย และจากข้อมูลทางระบาดวิทยายืนยันว่า เพศชายมีความเสี่ยงมากกว่าเพศหญิงอย่างชัดเจน ซึ่งเกี่ยวข้องทั้งพฤติกรรมการใช้ชีวิต การรับประทานอาหาร การสัมผัสมลภาวะ และการตอบสนองต่อไวรัส EBV หากมีอาการผิดปกติเกี่ยวกับจมูก หู หรือศีรษะ ควรพบแพทย์ทันทีเพื่อวินิจฉัยและรักษาให้เร็วที่สุด

เขียน/เรียบเรียงโดย: ClinicInsights.asia

ข้อมูลอ้างอิง

• World Health Organization – Nasopharyngeal carcinoma
• National Cancer Institute
• International Journal of Cancer – “Sex-based differences in nasopharyngeal carcinoma incidence and outcomes” (2021)
• Mayo Clinic – NPC symptoms and diagnosis