มะเร็งหลอดอาหาร คืออะไร ทำไมกลืนอาหารแล้วเจ็บ

การกลืนอาหารเป็นสิ่งที่หลายคนทำจนชินโดยไม่เคยรู้สึกถึงกระบวนการใด ๆ แต่เมื่อวันหนึ่งเริ่มรู้สึกว่ากลืนแล้วเจ็บ กลืนแล้วติด หรือมีอาการแน่นหน้าอกขณะกลืน นั่นอาจไม่ใช่แค่ปัญหาเล็ก ๆ ของระบบย่อยอาหาร แต่อาจเป็นสัญญาณแรกของ มะเร็งหลอดอาหาร โรคร้ายที่มักแสดงอาการช้าและรุนแรงขึ้นอย่างรวดเร็ว บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจว่ามะเร็งหลอดอาหารคืออะไร เกิดขึ้นได้อย่างไร และเหตุใดการกลืนจึงกลายเป็นเรื่องที่เจ็บปวด

มะเร็งหลอดอาหารคืออะไร

มะเร็งหลอดอาหารคือการเจริญเติบโตผิดปกติของเซลล์บริเวณเยื่อบุภายในหลอดอาหาร ซึ่งเป็นท่อที่เชื่อมระหว่างลำคอกับกระเพาะอาหาร โรคนี้สามารถเกิดขึ้นได้ตลอดแนวหลอดอาหาร แต่พบบ่อยที่สุดในบริเวณส่วนปลาย ซึ่งอยู่ใกล้กับกระเพาะอาหาร

• Squamous Cell Carcinoma พบในช่วงบนถึงกลางของหลอดอาหาร
• Adenocarcinoma พบบ่อยบริเวณช่วงล่างของหลอดอาหาร มักเกี่ยวข้องกับภาวะกรดไหลย้อนเรื้อรัง

ทำไมกลืนอาหารแล้วเจ็บ

อาการกลืนแล้วเจ็บ หรือกลืนลำบาก (dysphagia) เกิดขึ้นเมื่อเนื้องอกที่พัฒนาในหลอดอาหารเริ่มขยายตัวจนรบกวนการทำงานของผนังหลอดอาหาร ทำให้หลอดอาหารแคบลง อาหารผ่านได้ยาก และเกิดแรงกดหรือบาดผิวภายในระหว่างกลืนอาหาร

ผู้ป่วยมักเริ่มจากกลืนของแข็งลำบากก่อน เช่น เนื้อ ข้าว แล้วจึงกลืนของเหลวลำบากในลำดับถัดมา เมื่อมีการอักเสบ แผล หรือการเติบโตของก้อนเนื้อในผนังหลอดอาหาร ก็จะยิ่งรู้สึกเจ็บเวลากลืน บางรายมีอาการแสบหน้าอกร่วมด้วย คล้ายกรดไหลย้อน แต่ไม่ดีขึ้นแม้ปรับพฤติกรรม

อาการอื่นที่อาจพบร่วม

• รู้สึกติดในลำคอหรือแน่นหน้าอกเมื่อกลืน
• น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ
• เสียงแหบ
• ไอเรื้อรัง หรือไอเป็นเลือด
• อาเจียน หรือเรอเปรี้ยวเรื้อรัง
• เหนื่อยง่ายเพราะร่างกายขาดสารอาหาร
  

ปัจจัยเสี่ยงของมะเร็งหลอดอาหาร

• สูบบุหรี่ และดื่มแอลกอฮอล์
• ภาวะกรดไหลย้อนเรื้อรัง (GERD) หรือ Barrett’s esophagus
• การกินอาหารร้อนจัด สารกันบูด หรือดองเค็มเป็นประจำ
• ภาวะอ้วนสะสมบริเวณท้อง
• เคยกลืนสารเคมีหรือมีแผลเรื้อรังในหลอดอาหาร

วิธีตรวจวินิจฉัยที่ใช้ในทางการแพทย์

• ส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนบน (EGD) เพื่อดูผนังหลอดอาหารโดยตรง
• ตัดชิ้นเนื้อ หากพบรอยผิดปกติ เพื่อตรวจหามะเร็ง
• เอกซเรย์กลืนแป้ง (Barium swallow) เพื่อดูการเคลื่อนตัวของอาหาร
• CT scan หรือ PET scan ในกรณีที่ต้องประเมินการแพร่กระจายของโรค

แนวทางการรักษาเบื้องต้น

• การผ่าตัดหลอดอาหารบางส่วนหรือทั้งหมด หากตรวจพบในระยะต้น
• เคมีบำบัดและการฉายแสง ใช้ในกรณีที่โรคเริ่มแพร่กระจายหรือเป็นระยะลุกลาม
• การรักษาแบบประคับประคอง เช่น ใส่ท่อขยายหลอดอาหาร เพื่อให้ผู้ป่วยกลืนอาหารได้ง่ายขึ้น

อาการกลืนลำบาก กลืนแล้วเจ็บ หรือแน่นหน้าอกขณะกลืน อาจไม่ใช่เรื่องเล็ก โดยเฉพาะเมื่อเป็นเรื้อรังหรือแย่ลงเรื่อย ๆ มะเร็งหลอดอาหารอาจเริ่มต้นแบบเงียบ ๆ แต่อันตรายเมื่อรู้ตัวช้า การสังเกตอาการผิดปกติ และไม่ปล่อยให้เป็นนานโดยไม่ตรวจ เป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้วินิจฉัยได้ทันเวลา และรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

เขียน/เรียบเรียงโดย: ClinicInsights.asia

ข้อมูลอ้างอิง

• National Cancer Institute – Esophageal Cancer
• American Cancer Society – Esophageal Cancer
• Mayo Clinic – Esophageal cancer symptoms and risk factors
• The Lancet Oncology – Esophageal cancer: diagnosis and treatment overview (2021)